Ako-Med. Empatia w służbie zdrowiu

Według danych Rządowej Rady Ludnościowej w latach 2014–2023 liczba mieszkańców Polski w wieku co najmniej 65 lat wzrosła o 30 proc. Długotrwały problem zdrowotny lub chorobę przewlekłą deklaruje 36 proc. osób powyżej 16 roku życia , a wśród osób powyżej 75 lat jest to aż 80 proc. To wyzwanie dla systemu ochrony zdrowia, w którym coraz większego znaczenia nabierają ciągłość leczenia, dostęp do diagnostyki i opieka długoterminowa. Renata Franke odpowiada na te zmiany, rozwijając w Lublińcu Ako-Med jako ośrodek kompleksowej opieki zdrowotnej. Przychodnia, należąca do pierwszych prywatnych placówek medycznych w Polsce, działa nieprzerwanie od 1994 roku i organizuje opiekę tak, aby pacjent mógł przejść przez kolejne etapy diagnozy i leczenia w ramach jednego spójnego procesu.

Kompleksowość nie polega na samym zgromadzeniu wielu świadczeń pod jednym adresem. Renata Franke ujmuje tę zasadę jednoznacznie: „Pacjent nie powinien samodzielnie koordynować swojego leczenia”. W rozwijanym przez nią modelu POZ wykracza poza rolę miejsca pierwszego kontaktu i punktu wystawiania skierowań. Ma rozpoznawać potrzeby chorego, uruchamiać kolejne działania i łączyć je w czytelną ścieżkę leczenia.

Ta zasada od początku wyznaczała kierunek rozwoju Ako-Med. Placówka zaczynała na jednym piętrze budynku, który wcześniej zajmował zakład naprawy telewizorów. Początkowo działały tam stomatologia i gabinet specjalistyczny, a w 1999 roku parter przystosowano do potrzeb POZ. Z czasem dołączyły kolejne poradnie, diagnostyka, medycyna pracy, opieka koordynowana oraz pielęgniarska opieka długoterminowa. Kolejne obszary działalności uruchamiano w odpowiedzi na coraz bardziej złożone potrzeby zdrowotne.

Kompleksowość w praktyce

Dziś Ako-Med prowadzi ścieżkę kardiologiczną oraz diabetologiczno-dietetyczną. Pacjent zakwalifikowany do jednej z nich przez lekarza POZ może na miejscu skorzystać z konsultacji specjalistycznej i potrzebnej diagnostyki, bez konieczności samodzielnego poszukiwania specjalisty oraz miejsca wykonania badań. Kolejnym krokiem ma być rozwijanie ścieżek pulmonologicznej i endokrynologicznej, uzależnione od pozyskania odpowiednich specjalistów oraz możliwości finansowania przez NFZ.

Koordynacji nie da się jednak zbudować wyłącznie na dobrej organizacji. Potrzebuje ona również odpowiedniego zaplecza diagnostycznego. Dzięki środkom z programu „FEnIKS” placówka kupiła dwa aparaty USG oraz wyposażenie kardiologiczne, obejmujące EKG, holter ciśnieniowy, bieżnię i sprzęt do wykonywania prób wysiłkowych. Ako-Med przygotowuje się także do rozbudowy i uruchomienia własnej diagnostyki RTG. Każda z tych inwestycji ma skracać czas między rozpoznaniem problemu, wykonaniem badania i podjęciem decyzji o dalszym leczeniu.

Empatia wpisana w organizację

Sprzęt rozwiązuje jednak tylko część problemu. O jakości opieki decyduje również to, co dzieje się przed i po badaniu: sposób organizacji, przepływ informacji oraz reakcja na człowieka szukającego pomocy. Renata Franke podkreśla: „Pacjent przychodzi do nas z problemem i powinien poczuć się zaopiekowany już na etapie rejestracji”. Empatia ma tu wymiar praktyczny. Wpływa na sposób prowadzenia rozmowy, przekazywania informacji i reagowania, gdy osoba starsza, chora albo zagubiona nie potrafi odnaleźć się w procedurach.

Opieka bliżej pacjenta

Zmiana demograficzna znajduje najbardziej bezpośrednie potwierdzenie w opiece długoterminowej. Obserwacja Renaty Franke jest wymowna i niepokojąca: „Przez 25 lat prowadzenia opieki długoterminowej nie widziałam jeszcze tak długich kolejek oczekujących na wizytę”. Za każdą pozycją w tej kolejce stoi osoba niesamodzielna oraz rodzina potrzebująca fachowego wsparcia w domu.

Pielęgniarki Ako-Med zajmują się między innymi ranami, odleżynami, stomią, żywieniem pozajelitowym oraz pielęgnacją portów itp. Nie zastępują bliskich, lecz wspierają ich w czynnościach wymagających wiedzy i przygotowania medycznego. W tym obszarze kompleksowość staje się pomocą docierającą bezpośrednio do miejsca, w którym pacjent żyje i mierzy się z chorobą.

Wcześniej znaczy skuteczniej

Dlatego tak duże znaczenie mają regularna profilaktyka i możliwie wczesna diagnostyka. Ich skuteczność zależy jednak od faktycznego dostępu do wizyt i badań oraz sprawnego przepływu informacji pomiędzy POZ, diagnostyką, specjalistami i szpitalami.

Najbliższe lata będą więc sprawdzianem zdolności systemu ochrony zdrowia do zapewnienia opieki coraz starszym i częściej przewlekle chorym pacjentom. Odpowiedzią nie może być wyłącznie zwiększanie liczby pojedynczych świadczeń, lecz takie łączenie kompetencji, aby pomoc pozostawała dostępna i spójna na każdym etapie leczenia. Dla Renaty Franke przyszłość Ako-Med nie jest jednak sumą nowych gabinetów i kolejnych inwestycji. „Za dziesięć lat chciałabym móc powiedzieć, że nadal cieszymy się zaufaniem pacjentów i możemy pomagać jeszcze większej liczbie osób”. W medycynie to kryterium bardziej wymagające niż skala działalności, ponieważ podlega weryfikacji przy każdej decyzji i w każdym kontakcie z pacjentem.